Press "Enter" to skip to content

Girişime Nasıl Başlanır? Soru ve Cevap

Startupclass.co‘daki konuşmaların soru cevap olarak kısa bir özetini daha önce bir site olarak (Nasılgirişimkurulur.com) yayınlamıştım ama siteyi bir sene sonra maliyeti nedeniyle kapattım (aslında ilk sene alan adı dahil toplam 40 TL idi. İkinci sene wordpress hosting’i yıllık 400 TL’ye gelince para ödemeyerek kapattım :) ).

Ama içeriğini gene İnternet’te kalması adına o dersten aldığım notları aşağıda soru cevap halinde paylaşıyorum ama biraz da kendi tecrübelerimden de bir şeyler ekliyorum.

Paylaşmadan önce bir not düşmem gerekiyor. Hayat herkese özel olduğu için, bu bilgiler size sadece destek olabilirler. Velhasıl yola koyulmak, doğru yolu bulmak, yolda değişen şartlara göre gerekli şeyleri yapmak ve bu notları beyninizin filtresinden geçirip işe yarayanları alıp, geri kalanını atmak size kalmıştır.

İyi okumalar :)

  • Bu girişim notlarını okumak yeterli mi?

Youtube’dan Startup class videolarını da (hepsi Türkçe altyazılıdır) izleyebilirsiniz. Toplam video süresi 1000 dakika ve Pinterest, Stripe, Homejoy, Airbnb, Netscape, Twitch, Opsware (yani milyar dolarlık firmalar) gibi firmaların kurucuları konuşuyor.

  • Ben berber dükkanı, restoran açacağım. Bu girişim dersleri işime yarar mı?

Bu dersler süper hızlı büyüme gösteren teknolojik ürün şirketleri kurmak isteyenlere yönelik ama tabii ki bir şeyler işinize yarayabilir (19. dersteki satış hunisi veya 14. derste yönetim örnekleri ve 15. dersteki rol modeller).

  • Ne zaman bir girişim kurmalıyım?

Öyle bir fikriniz olacak ki, bu fikri sadece ve sadece girişim kurarak hayata geçirebiliyorsanız bunu yapın çünkü girişim kurmak çok zor bir şey. Hele memleketimizde bir şirket kurunca oluşan bedelleri iyi hesaplamak ve buna göre hareket etmek lazım.

  • Girişim için kaç senemi ayırmalıyım?

Başarısız olursanız 2-3 sene, başarılı olursanız 5 ila 10 sene arası bu işte zaman geçebilir. Onun için niye ve kimle yola çıktığınızı iyi bilin. Tabii ki de maliyetlerinizi çok düşük tutmaya çalışın ki uzunca bir süre ürününüz için çalışabilesiniz.

  • Girişim kurmadan da birşeyler yapabilir miyim?

Niye girişim kurmak istediğinizi iyice düşünün çünkü büyük firmalarda çalışarak çok daha fazla etki yapıp, çok daha fazla para kazanabilirsiniz ve çok daha az baş ağrınız olabilir. Mesela Google’un 1500. çalışanı Google Maps’i yaptı.

  • Ortağım herhangi biri olabilir mi?

Ortağınızı çok iyi tanımanız lazım. Rastgele bir ortak sakın seçmeyin. Çok iyi tanıdığınız birisi olmalı ki, gün gelince kötü şeyler olmasın. En azından 6 aydan beri tanıyor olmanız ve beraber birşey yapmış olmanız lazım ki iyi ve kötü günde beraber olabileceğinizi bilin.

  • İşe ne zaman birisini almalıyım?

İşe mümkün olduğu kadar birisini almayın ama zorunlu hale geldiyse alın. Aldığınız kişiyi çok dikkatlice seçin çünkü ondan sonra alınacaklar hep onun gibi olacaklar.

  • Girişim fikirlerini nasıl bulabilirim?

Bunun şöyle bir cevabı olabilir. Başkası keşke bunu benim için yapsaydı dedikleriniz girişim fikirleri olabilir. İlaveten sevdiğiniz şeyi yaparsanız, girişim fikri gibi gözükmeyen bir girişim fikri aklınıza gelebilir çünkü kötü gözüken fikirler çok iyi olabiliyor (örnek airbnb, tanımadığınız birileri sizin evinizde kalacak)

  • Üniversiteyi bırakıp girişimci olmalı mıyım?

Bunu yapanlar var ama Paul Graham (Y combinator’ün kurucusu) bırakmayın diyor çünkü okul çağında çok güzel şeyler yaşıyorsunuz ve girişim bekleyebilir. İlaveten ileride girişiminizde ortak olabileceğiniz yol arkadaşlarınızı üniversitede tanıyabilirsiniz. Bir de teknolojik gelişmeleri üniversitede daha iyi görme imkanı var.

  • Ürünün tutması ne demek ve ne kadar uğraşmalıyım?

Ürünü tutturana kadar sürekli uğraşmanız lazım. Burada tutturmak, insanlar ürününüzü kullanıp, ondan sonra tekrar geri gelip kullanmaları manasında ve belli bir yüzdenin bunu yapması gerekiyor. Eğer 1000 kişi ürününüzü kullanmışsa ve o 1000 kişiden 5’i bir ay sonra ürününüzü kullanıyorsa, ürününüz tutmamış demektir. Tabii burada doğru kitlenin ürününüzü denediğini varsayıyorum.

  • Büyümek için ne gerekli?

Öncelikle ürününüzün tutmuş olması gerekli. Tutmuş olması demek bir kez kullanan insanların önemli bir kısmının tekrar geri gelip kullanması önemli. Bir başka değişle önemli olan kayıtlı kullanıcı değil, aktif kullanıcı. Bu olmadan büyümeye çalışmayın.

  • Bir girişim hangi özelliklerde başarılı ise çok kuvvetli olabilir?

Ya kendine özel has bir teknolojisi olacak (rakibinden en az 10 kat iyi), ya ağ etkisinden yararlanacak, ya ölçek ekonomisinden yararlanacak ya da markası olacak. Google bunların 4’ünü şu anda yapıyor ama sadece 1 tanesini yapmakta yeterli olabilir.

  • Büyümeyi nasıl takip edebilirim?

Retention (yani tutma) çok önemli ve bunu cohort (küme) analizi ile takip edebilirsiniz. 28 gün önce gelen kişi gene geldi mi gibi bunu gün gün veya ay ay yapabilirsiniz. Böylece günlük ve aylık olarak ürününüzdeki iyileşmeyi veya kötüleşmeyi görebilirsiniz.

  • Facebook neden çok iyi bir ürün?

Kaba bir hesapla dünyada Facebook’a erişebilecek insan sayısı 2 milyar kadar ve 1.4 Milyar kadar aktif Facebook kullanıcısı var. Demek ki %70 (1.4 / 2) retention (tutma) oranı var. Yani ilk defa kullanan her 10 kişiden 7’si gene geri gelip ürünü kullanıyor.

  • Müşteri geri bildirimi algılama sürecini nasıl kısa tutabiliriz?

Kayak.com mühendislik departmanının ortasına müşteri hizmetleri telefonunu koymuş. Mühendisler her telefon çaldığında cevap vermişler ve bir sorun için birçok kez arama gelirse, normal işlerini bırakıp o sorunu düzeltmişler. Yani herkes müşteri hizmetlerinde biraz ve sürekli olarak çalışsın ki müşteri sorunları eski devlet daireleri gibi 3 aşağı 5 yukarı gidip gelmesin.

  • Bir kişinin iş yetisi nasıl görülebilir?

Beraber 1 haftalık veya 1 aylık proje yapılır. Niye 1 hafta veya 1 ay? İnsanları anlamanız için muhtemelen yeterli zamandır.

  • Büyüme Çeşitleri Nedir?

Yapışkan büyüme – ürün güzel, kullanan bir daha geliyor böylece büyüyorsunuz (kullanıcılar yapışıyor)
Viral büyüme – Millet birbirine haber veriyor
Paralı büyüme – Müşteri hayat boyu değerini hesaplayın (12 aylık yeterli olabilir) ve sonra ona göre müşteri almak için reklam parası harcayın

  • Bir milyon aktif kullanıcıya nasıl gelebilirim?

Öncelikle ilk 100 veya 1000 kullanıcıya ürününüzü çok sevdirin. Ürününüzün çok sevilmesi şu manaya geliyor, kullanan bir daha ve bir daha kullanıyor. Kemik kitle olmadan bir milyona ulaşamazsınız.

  • Ölçeklenemeyen şeyleri niye yapalım?

Çünkü bu bir girişim olmanın en önemli avantajı. Elle teşekkür notu yazabilirsiniz (Wufoo), müşterilerinizin evlerinin fotoğraflarını onlar için çekebilirsiniz (airbnb). Mümkün olduğu kadar bunu yapın çünkü bıraktığınız az sizden daha ufak birisi buna yapmaya başlayabilir.

  • Tekel olmak niye iyi?

ABD havayolları geliri 200 Milyar dolar, Karı 20 milyon dolar Google geliri 50 milyar dolar, Karı 10 milyar dolar. Havayolları tekel değil, Google tekel.

  • Sermaye bulmanın en iyi yolu nedir?

O kadar iyi olun ki yatırımcılar size gelsin. Bunu da yapmanın en iyi yolu, çok iyi bir ürüne sahip olmak. İyi bir ürününüz varsa, gerisi gelir, yoksa gerisi gelmez.

  • Sermaye bulmak için hangi hukuki ayrıntıları bilmeliyim?

En önemli şey ürün. Zuckerberg Facebook’u Florida’da (kurulmaması gereken bir eyalette) kurmuştu ama ürünü muazzam olduğu için hiç fark etmedi! Yani önce ürün, sonra gerisini halledersiniz.

  • Kültür niye çok önemli?

Siz etrafta yokken, insanların belirlediğiniz yazılı olmayan kurallara uyması için çok önemli. 5 kişiden fazla olduğunuz an kimin ne yaptığını bilmiyorsunuz ve kararları artık siz vermiyorsunuz. Kültürü sağlam tutarsanız, o kararlar sağlam tuttuğunuz kültür çerçevesinde alınacak.

  • Şirket içi kültürü ne zaman düşünmeliyim?

İlk çalışanınızı işe almadan önce düşünmelisiniz. Çünkü yanlış birisini işe alırsanız, bu kültürü bozar ve şirketi batırabilir.

  • Niye tek başına girişim kurmak önerilmiyor?

İstisnalar olsa da, girişimin 2 ila 4 kişi arası kurulmasının çok büyük avantajları var. Görev ayrımı yapılıp, çok daha farklı işlere odaklanabilinir ve bu zor zamanlarda birbirinize destek olabilirsiniz. Tabii ki ortağınız güvendiğiniz, bildiğiniz daha önce beraber birşeyler birisi olmak kaydıyla.

  • Basına çıkmaya çalışayım mı?

Gerekli ise çıkın, yoksa çıkmayın. Bunun için zaman harcayacaksınız, onun için bunu iyi düşünün. Eğer çıkmak istiyorsanız, basın mensuplarının işlerini kolaylaştırın, hikayenizi hazırlayın. Onlarla haberiniz çıkmadan çok önce tanışın ve konuşun ki iş aceleye gelmesin.

  • Niye herkese sadece 1 iş verilmeli?

Böylece o kişi sadece o işe odaklanıyor ve işi yapmama bahanesi ortadan kalkıyor. İlaveten insan o işi sahipleniyor çünkü sadece kendisinin. Keith Rabois bunu Peter Thiel’dan öğrendiğini söylüyor.

  • Kurum (Enterprise) pazarı niye çekici olabilir?

Çünkü ABD’de internet teknolojileri ile alakalı tüketici pazarı 170 milyar dolarken kurum için bilişim pazarı 3.7 trilyon dolar! Yani 20 kat fark var. Türkiye’de 7 Milyar dolarlık bir kurumsal IT pazarı var. ABD’de kadar büyük değil ama ufak da değil.

  • En çok yapılan satış hatası ne?

Girişimken en önemli şey zamanınız. Hızlıca müşterilerin evet veya hayır dediklerini anlayın. “Eğerler” çok tehlikeliler çünkü havada kalıyorsunuz. Bir an önce evet mi hayır mı olduğunu öğrenin ve yolunuza devam edin.

  • ABD’de nasıl şirket kurayım, nerede kurayım?

Clerky.com’dan 1000 doların altında bunları halledebilirsiniz. Size gerekli dokümanları sağlayabiliyorlar. Şirketinizi mutlaka Delaware’de kurun çünkü herkes orada kuruyor ve herkes oranın kanunlarını biliyor. Delaware adresine ihtiyacınız yok Türkiye’den de şirket kurabilirsiniz.

  • Kullanıcının her dediği özellik yapılır mı?

Öncelikle kimin dediği önemli, olağan kullanıcılar mı, rakibinizin kullanıcıları mı yoksa hiç dokunmadığınız ama potansiyel kullanıcılarınız mı? Buradaki en büyük kümeyi hedefleyin. İkinci olarak ilk duyuşta bir özelliği yapmamanız iyi olur ama aynı isteği birçok kez duyuyorsanız, yapma zamanı gelmiş olabilir.

  • Az parayla ürün çıkarabilir miyim?

Teknik girişimcilerin %95’i çok az masrafla bir ürün çıkarırlar. Asla yatırımcıyı yegane güç noktasına koymayın ve sürekli olarak kendi yağınızda kavrulacağınızı varsayın.

  • 30 saniyelik ve 2 dakikalık tanışma konuşmalarında (pitch) ne söylenir?

30 saniyelikte, şirketiniz ne yapıyor, bu pazar ne kadar büyük, ne kadar büyüyorsunuz. Her soruya 1 cümlelik cevap lazım. 2 dakikalıkta, önce 30 saniyeliği yapmış olun, endüstri ile ilgili özel bir bilgiyi, nasıl para kazandığınızı, takımınızı anlatın ve sermaye isteyin. Sadece bunları iyi hazırlanın, daha uzunları çöp.

  • Anne Testi Nedir?

Şirketinizin ne yaptığını annenize veya babanıza 30 saniye içinde anlatmaya çalışıyorsanız ve onlar anlamıyorlarsa, bu testten kaldınız manasına geliyor. Bu testi geçince satışa başlasanız iyi olur.

Comments are closed.